terug naar de homepage
Depressie.eu geeft informatie over orthomoleculaire en complementaire behandelingen van depressies.
De orthomoleculaire voedingsleer gaat uit van het gezond maken en houden van het menselijk lichaam door middel van een optimale aanvoer van voedingsstoffen in de vorm van volwaardige voeding samen met het gebruik van voedingssupplementen.
Complementaire behandelwijzen zijn therapiëen en behandelingen die aanvullend op de reguliere geneeskunde kunnen worden ingezet.
homeopathische behandeling van psychiatrische klachten
26 mei 2008
Cor van der Meij, Klassiek homeopaat
Inleiding
In het 2007-aprilnummer over psychiatrie en complementaire geneeswijzen wordt helaas geen aandacht besteed aan de homeopathie. Allereerst wil ik een kanttekening maken bij het begrip "complementair", omdat dit suggereert dat alle natuurlijke geneeswijzen aanvullend zouden zijn. Dit is zeker ten aanzien van de [klassieke] homeopathie niet het geval. Integendeel, klassieke homeopathie heeft een eigen - Hahnemann's - visie op ziekte en gezondheid. Bovendien worden met homeopathische geneesmiddelen al ruim 200 jaar goede resultaten bereikt, ook bij het behandelen van psychiatrische klachten.
Onderstaand wil ik wat dieper ingaan op een aantal aspecten betreffende de homeopathische behandeling van psychiatrische klachten. Ik zal kort ingaan op Hahnemann's visie op ziekte en gezondheid. Verder zal ik specifiek aandacht besteden aan de methode van ziekteclassificatie, zoals deze is ontwikkeld door de ontdekker van de klassieke homeopathie Samuel Hahnemann [1755-1843]. Deze methode is de laatste jaren verder ontwikkeld door collega Ewald Stöteler. Stöteler verzorgt sinds enkele jaren bijscholingscursussen en themadagen in deze methodiek aan de School voor Homeopathie in Almelo.
Vervolgens behandel ik in het kort de essentie van de reguliere en de homeopathische behandeling en tot slot zal ik met een voorbeeld uit mijn eigen praktijk aangeven hoe een klassiek homeopathische behandeling kan verlopen. In het slotwoord zal ik de teugels nog even aanhalen wat betreft de besproken onderdelen.
Ziekte en gezondheid, homeopathisch bekeken
Hahnemann's visie op gezondheid en ziekte komt er in het kort op neer dat hij ervan uitging dat ieder levend mens beschikt over een Dynamis, ook wel levenksracht genoemd, de onzichtbare levensenergie. Onderdelen van deze levenskracht kennen we als lichamelijke en geestelijke weerstand, zelfgenezend vermogen en vitaliteit. Bij een gezond mens functioneert de Dynamis op een zodanige wijze dat er sprake is van een evenwicht tussen actie (ziekmakende factoren) en reactie (zelfgenezend vermogen). Ziekte krijgt pas vat als de levenskracht is ontregeld en aangezien de levenskracht onzichtbaar is, kan ontregeling ervan derhalve alleen op het dynamische (onzichtbare) niveau plaats vinden.
Dit verklaart o.a. waarom we ons al enkele dagen rot voelen, voordat we ziek worden. Het verklaart ook waarom niet bacteriën of virussen de ziekte veroorzaken, maar er het gevolg van zijn. Als voorbeeld: sommige bacteriën dragen we allemaal, maar alleen als we vatbaar zijn door minder weerstand krijgt de bacterie de overhand. Ziekmakende bacterien krijgen derhalve pas een kans als de verstoring van de dynamis heeft plaatsgevonden.
Daarom lopen mensen in een ziekenhuis eerder een longontsteking op dan daarbuiten. Welke factoren beinvloeden de gezondheid derhalve negatief ? Een slechte weerstand, een slechte vitaliteit, slechte leef-woon-en werkomstandigheden, slechte leefgewoonten.
Ziekteclassificatie volgens Hahnemann
De gewone geneeskunde gaat uit van het principe dat de mens te vergelijken is met een machine. Dit denkbeeld werd 300 jaar geleden ontwikkeld door de Franse wetenschapper Descartes. Het is inmiddels allang duidelijk, dat de mens in niets lijkt op een machine. Integendeel, ieder mens is uniek en dient danook als zodanig behandeld te worden.
Hahnemann is de eerste, en enige tot nu toe, die een goed doordachte theorie heeft ontwikkeld om het ontstaan en de aard van verschillende vormen van ziekte te kunnen analyseren. Deze analyse noemen we ziekteclassificatie. Hahnemann onderscheidt daarbij allereerst acute en chronische ziekten. Acute ziekten kunnen we onderscheiden in eenmalige acute aandoeningen, bijvoorbeeld een longontsteking. Of een acute aandoening als opleving van een onderliggende chronische ziekte. Verder noemt hij een viertal ontstaansgronden voor chronische ziekte:
a. Incidenten:
gebeurtenissen in iemands leven, bijvoorbeeld een val van een trap of ontslag. We hebben het hier of die incidenten, die een traumatiserend effect hebben. Dat wil zeggen dat zij blijvend de constitutie van iemand hebben veranderd.
b. Erfelijkheid:
door de ontwikkelingen in de genetica van de laatste jaren wordt niet alleen steeds duidelijker hoe diep erfelijke aanleg voor ziekte kan zitten, maar wordt ook de erfelijke oorzaak voor bepaalde ziekten steeds vaker onderkend. Als voorbeeld: sinds kort is via genetisch onderzoek duidelijk geworden dat diabetes in 50 procent van alle gevallen erfelijk is bepaald. Wat betreft psychiatrische klachten is ook in de reguliere psychiatrie inmiddels de erfelijke component duidelijk onderkend. Er wordt vanuitgegaan dat de erfelijke aanleg getriggerd wordt door een specifieke gebeurtenis, een "incident" zou Hahnemann zeggen (zie punt a). Om de genialitieit van Hahnemann nog maar eens aan te geven: in een tijd, rond 1800, waarin psychiatrische mensen als beesten werden opgesloten, onderkende Hahnemann al wat er in feite medisch gezien aan de hand was: een combinatie van erfelijkheid en incident deed de latent aanwezige erfelijke psychiatrische aandoening acuut ontvlammen. Hij was trouwens ook de eerste die mensen met psychiatrische aandoeningen in huis haalde en behandelde, wat in die tijd uiteraard veel commotie veroorzaakte.
c. Iatrogene ziekten:
ziekten veroorzaakt door medicijngebruik/misbruik en vaccinaties. Er wordt algemeen vanuit gegaan dat 20 tot 25 procent van alle ziektegevallen veroorzaakt worden door allopathisch medicijngebruik/misbruik. In dit kader dient ook een tekort aan bepaalde vitaminen en mineralen genoemd te worden.
d. Tussenziekten:
Dit betreft "collectieve"ziekten, derhalve met name epidemieën.
Reguliere behandeling van psychiatrische klachten
In de psychiatrie worden klachten van cliënten nog steeds behandeld volgens een model, dat zijn oorsprong vindt in het begin van de 20e eeuw. Hierbij is slechts sprake van een beperkte invalshoek, namelijk:
- Acute/ernstige klachten: opsluiting, al of niet met medicatie.
- Chronische klachten: medicatie, eventueel in combinatie met een vorm van psychotherapie.
Wat betreft medicatie worden uitsluitend psychofarmaca toegediend, die alle leiden tot onderdrukking van de klachten. Dit leidt er vaak toe dat bij stopzetting van de medicatie de klachten weer terugkomen. Verder moet hier een opmerking worden gemaakt over de vaak ernstige bijwerkingen bij langdurig gebruik van reguliere psychofarmaca. Ondanks het feit, dat een toenemend aantal cliënten om behandeling met natuurlijke geneeswijzen vraagt, is dit absoluut "not done". Dit is des te vreemder als men in ogenschouw neemt dat in ons buurland Duitsland door artsen aan zo'n 1 miljoen mensen per jaar Sint Janskruid wordt voorgeschreven ingeval van (milde) depressie.
Homeopathische behandeling van psychiatrische klachten
Psychiatrische klachten zijn een ernstige verstoring van de levenskracht. Het wordt, ook in de reguliere psychiatrie, steeds duidelijker dat veelal sprake is van een erfelijke aandoening. Deze is soms manifest, maar kan ook als onderliggende aandoening sluimerend aanwezig zijn. Door een bepaalde trigger (incident) vind er een soort ontsteking plaats, waardoor de aandoening acuut manifest wordt. De aard van deze trigger kan sterk verschillend zijn. Soms kan dit bijvoorbeeld een stressvolle situatie zijn, zoals een ontslag of een echtscheiding, soms kan ook bijvoorbeeld misbruik van drugs of alcohol de trigger vormen. Gelet op de ernst van de aandoening zal de homeopathische behandeling doorgaans vele maanden tot soms jaren in beslag nemen.
De homeopathische aanpak kort weergegeven:
- Acute/ernstige klachten:
Het laatste wat voor deze cliënten wenselijk is, is (eenzame) opsluiting. In enkele Scandinavische landen gebeurt dit ook niet meer. Het direkt starten met een op de symptomen voorgeschreven en acuut werkend homeopathisch geneesmiddel kan de druk al van de ketel halen. Hierna zal een analyse volgens de methode van ziekteclassificatie verduidelijken of er sprake is van een erfelijke/familiaire tendens. De behandeling kan dan vervolgens worden afgestemd op de onderliggende predispositie, de werkelijke oorzaak, waarbij de acute psychiatrische symptomen gezien worden als het topje van de ijsberg. Bij afname van de ernst van de klachten, kan geleidelijk worden overgegaan naar de constitutiebehandeling. Een combinatie met een vorm van psychotherapie kan eventueel ter sprake komen.
- Chronische klachten:
Ook hier zal een analyse volgens het ziekteclassificatiemodel de behandelingsaanpak verhelderen. Psychotherapie kan hierbij eveneens gewenst zijn. Een voorafgaand onderzoek naar mogelijke lichamelijke oorzaken wordt voorondersteld. Met behulp van de ziekteclassificatie-methode kunnen we vervolgens de oorspronkelijke oorzaak van de ziekte gaan behandelen. Afhankelijk van het ziekte-beeld kunnen zonodig achtereenvolgens acute klachten, erfelijke aanleg, iatrogene ziekten, trauma's en epidemische ziekten worden behandeld. Het mag duidelijk zijn dat in de beginfase van de homeopathische behandeling intensief, soms dagelijks, contact tussen homeopaat en cliënt gewenst is totdat de behandeling - en de cliënt - in een wat rustiger vaarwater is gekomen. Meer informatie betreffende de toepassing van de ziekteclassificatie in de homeopathie kunt u vinden op www.klassiekehomeopathie.nl en www.homeopathieraadgever.nl
Voorbeeld uit de praktijk
Ik zie client voor het eerst in mei 2006. Er is sprake van een zogenaamd borderline-syndroom. Terzijde: in de homeopathie gebruiken we geen etiketten. Begrippen als "borderline", "autistisch", "psychotisch" worden niet gehanteerd. We kijken zo objectief mogelijk naar alle symptomen, vanuit de invalshoek "Hoe ervaart de client zijn klachten". Wanneer heeft zij er last van, hoe, waardoor, wanneer wordt het beter of erger en waardoor, wat zijn bijkomende symptomen, zijn er familiaire tendenzen en last but not least, wat is de (oorspronkelijke) aanleiding of oorzaak. Mevrouw (31 jaar) heeft vanaf haar 18e als hoofdklacht "Bloosangst". Verder heeft ze depressies en is ze soms verward, een soort paniekaanvallen. Ze gebruikt al 5 jaar lang Ceresta, maar is dit aan het afbouwen. Ze staat ingeschreven voor een GGZ-cursus "Dialectische gedragstherapie".
Reguliere medicatie: Ceresta, Propranolol.
Familieziektes: darmkanker, suikerziekte, alcoholisme, psychiatrische aandoeningen (borderline, depressie, angsten).
Ik start de behandeling met een homeopathisch geneesmiddel middel voor de erfelijke component en een acuut werkend plantaardig middel. In juli en augustus is er weer sprake van labiliteit en depressiviteit. Ik verander de homeopathische medicatie.We zijn nu ruim een jaar verder en betrokkene is in "rustiger vaarwater" terecht gekomen. Wel heeft ze nog steeds last van moeheid, waarvoor ik een tussenmiddel geef. Zij heeft af en toe nog bloos-aanvallen, maar heeft geen depressies en geen paniekaanvallen meer. Het lijkt erop dat we binnenkort kunnen beginnen met de volgende fase: de constitutiebehandeling.
Slotwoord
Het bovenstaande is een summier overzicht van de homeopathische behandelwijze van psychiatrische klachten met behulp van de methode van ziekteclassificatie. De intentie van mijn reactie is om aan te geven dat er andere vormen van natuurlijke geneeswijzen zijn, die een bijdrage kunnen leveren aan de behandeling van psychiatrische aandoeningen. In dit geval klassieke homeopathie, gestoeld op ruim 200 jaar ervaring met homeopathische geneesmiddelen.
De reguliere psychiatrie staat tot nu toe weinig open voor toepassing van natuurlijke geneeswijzen bij psychiatrische klachten. Dit is om meerdere redenen een gemiste kans. In de eerste plaats omdat daarmee de wens van de cliënt wordt genenegeerd. In de tweede plaats, omdat het als onwenselijk moet worden gekwalificeerd dat de cliënt - zeker degene die geen aanvullende verzekering heeft - veelal geen keuzemogelijkheid heeft. Dit is des te betreurenswaardiger, omdat keuzevrijheid nu juist de basis vormt van ons stelsel van gezondheidszorg. In de psychiatrie heeft de cliënt echter geen keuzevrijheid: of hij wil of niet hij moet de reguliere behandeling ondergaan. In de derde plaats omdat de combinatie homeopathie en een vorm van psychotherapie voor de betrokken partijen (cliënt, GGZ en homeopaat) een win-win situatie kan opleveren.
Cor van der Meij,
Klassiek homeopaat
Arnhem
4 april 2007
Geraadpleegde literatuur:
S. Hahnemann "Organon der geneeskunst", 6e editie
S. Hahnemann "Chronische ziekten"
E. Stoeteler "Hahnemann begrijpen"
Diverse literatuur over psychiatrie